Autor: Cezary Bednarz
W III części “Kompendium wiedzy dla początkujących” znajdziecie niezbędne rady dotyczące pielęgnacji akwarium pod względem roślin: jak walczyć z glonami, jakie dobrać podłoże, światło i jak uprawiać rośliny.
Jest to już ostatnia część cyklu “Kompendium wiedzy dla początkujących”. Mam nadzieję, że porady były pomocne.
Rośliny
Rośliny nie są tylko elementem dekoracyjnym, są ważne dla życia ryb i utrzymania odpowiednich warunków w zbiorniku. Pełnią wiele przydatnych funkcji w akwarium takie jak: oczyszczają wodę z zw. azotanów, zmniejszą agresję wśród ryb (działają odstresowująco), dostarczają tlenu i są wyznacznikami rewirów. Najwięcej uroku akwarium dają właśnie rośliny. Każdy początkujący akwarysta marzy o bujnej dżungli za szkłem, żeby ten cel osiągnąć wystarczą tylko chęci, wiedza i odpowiedni sprzęt.
Zasady kupowania roślin
Tak samo jak w przypadku zakupu ryb- zastanówmy się nad wymaganiami roślin przed ich nabyciem. Dzięki temu unikniemy wielu rozczarowań i niepowodzeń.
Podczas zakupów akwarysta musi zwrócić uwagę na wiele rzeczy. Czy rośliny które chcemy nabyć nie są uszkodzone, czy nie czuć zapachu zgnilizny, czy korzenie są koloru białego, liście nie są blade, nie żółkną. Przed posadzeniem roślin do akwarium musimy je odkazić np. nadmanganianem potasu, usunąć zwiędłe liście, ślimaki i ich jaja.
Zasady sadzenia roślin
Prawidłowe sadzenie roślin powinno wyglądać następująco:
- Zakupione wcześniej rośliny płuczemy w misce z letnią wodą, oczyszczamy je ze ślimaków, korzenie z fragmentów podłoża.
- Przycinamy korzenie do 4 cm.
- Robimy palcem dołek w podłożu.
- Wkładamy do niego korzenie lub łodygę rośliny.
- Zasypujemy dołek podłożem. Pamiętajmy o tym, żeby główny pęd wystawał z podłoża
Bulwy i kłącza przykrywamy żwirem tylko w 2/3 wysokości, mikrozoria, mchy i anubiasy przywiązujemy żyłką (nie używamy drutów) do kamienia lub drewna.
Zasady kompozycji.
Dzielimy dno akwarium na 3 równe części. Przednią część zostawiamy bez roślin, środkową część obsadzamy roślinami niskimi i samotnie rosnącymi, a tylną wysokimi i krzewiącymi się. Pamiętajmy o tym, żeby rogi i boczne ściany akwarium zająć roślinami krzaczastymi, a środkowe partie akwarium obsadzić niskimi, mniejszymi roślinami. Rośliny osiągające duże rozmiary sadzimy pojedynczo, po to żeby mogły się rozrosnąć.
Nadmiar wraz z chaosem powoduje zły odbiór akwarium. Trzymajmy się zasady “natura jest najlepszym wzorem”.
Światło- po filtracji najważniejszy element wyposażenia akwarium
Bez światła nie osiągniemy wymarzonego przez nas celu, czyli bujnego akwarium pełnego roślin. Dobór odpowiedniego oświetlenia i przeróbki fabrycznej pokrywy albo jej wykonanie własnoręcznie spędza sen z powiek wielu akwarystom.
Najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie pokrywy samemu. Jesteśmy w stanie dostosować pokrywę do naszych i roślin potrzeb. W „samoróbce” możemy zamontować więcej świetlówek niż w fabrycznej pokrywie, także jesteśmy w stanie ją modyfikować w dowolny sposób: zainstalować system chłodzenia, lustrzane odbłyśniki, programator czasu oświetlenia itd. Całkowity koszt wykonania pokrywy jest niższy od zakupu pokrywy fabrycznej. Jedynym minusem własnoręcznie „zmajstrowanej” pokrywy jest jej jakość. Jeśli się nie przyłożymy do jej wykonania, będziemy mieli liczne problemy w przyszłym jej eksploatowaniu np. rozklejanie się pokrywy, zbyt duże wilgotnienie, zwarcia instalacji elektrycznej.
Przykłady pokryw wykonanych własnoręcznie:
http://forum.aqualublin.net/index.php?topic=3074.0
http://forum.aqualublin.net/index.php?topic=2338.0
http://forum.aqualublin.net/index.php?topic=890.0
http://akwarystyka.com.pl/showthread.php?t=64239
Przyjmuje się, że na 1l wody powinien przypadać 0,6W. Pamiętajmy o tym, że wysokość akwarium ma wpływ na natężenie światła. Do dolnych partii akwarium dociera mniej światła niż wyższych, również zmętnienie wody zmniejsza natężenie światła.
Rodzaje świetlówek
Wyróżniamy podstawowe dwa rodzaje świetlówek:
- T8 – starszej generacji, rura średnicy 26mm;
- T5 – nowe świetlówki o średnicy 16mm.
Świetlówki T5 mogą pracować wyłącznie na statecznikach elektrycznych.
Wykaz świetlówek Philips Aquarell dostępnych w sprzedaży:
Philips Aquarell :
- T8: 14, 15, 18, 25, 30, 36, 38, 58W
- T5: 8, 24, 39, 54W
Philips TL5 965 (MASTER TL5 HO 90 De Luxe) T5:
- 24, 49, 54W
Philips TLD 965 (MASTER TL-D 90 De Luxe) T8:
- 18, 36, 58W
Philips TLD 865 (MASTER TL-D Super 80) T8:
- 18, 30, 36, 58W
świetlówki długość, moc – zestawienie
Przykładowe zestawy świetlówek do akwariów roślinnych:
- 25l – 2×8W, 3×8W
- 40l – 3×8W, 15W+8W
- 54l – 2×15W, 3×15W
- 112l – 3×18W, 4×18W, 3×24W, 4×24W
Im więcej światła, tym teoretycznie lepiej dla roślin, ale początkującym zalecam pierwsze opcje.
http://saurama.aqua-web.org/ bardzo przydatna strona, na której znajdziemy zestawy świetlówek
Podłoże i nawożenie
Po oświetleniu podłoże jest bardzo istotne. Nie może być zbyt małej cyrkulacji, gdyż dojdzie do tworzenia się stref beztlenowych. Obecnie akwarysta ma wybór wielu rodzajów podłoża. Są na rynku dostępne specjalne podłoża, które zawierają substancje odżywcze dla roślin.
Rośliny z rodziny CryptocoryneM bardzo szybko się przyjmują i rozrastają w podłożu bardzo zamulonym, czyli rzadko/umiarkowanie odmulanych. Radzę zwartki posadzić w doniczkach z żwirem albo nie odmulać w okolicach, gdzie te rośliny rosną.
Generalnie podłoża można podzielić na trzy grupy:
- żwirki akwarystyczne – różnego rodzaju naturalnie występujące żwiry rzeczne, grysy lub piaski;
- podłoża akwarystyczne, substraty – sztucznie utworzone podłoża, najczęściej wypalane glinki, najczęściej wzbogacone w substancje odżywcze dla roślin, wsypuje się je po prostu do akwarium, nie płuczemy;
- biogrunty, ziemia ogrodowa – podłoża umieszczane w dolnej warstwie akwarium. Zawierają bogate substancje odżywcze dla roślin. Koniecznie trzeba je przysypać żwirkiem lub substratem.
Żwirki
Do akwarium roślinnego najlepiej użyć żwirku rzecznego o granulacji 2-3 mm. W grubym żwirze rośliny źle się ukorzeniają, nie chcą rosnąć. Najlepiej pod taki żwirek dać biogrunt czy ziemię, gdyż takie podłoże jest na początku jałowe. Żwirki bazaltowe i inne o ostrych krawędziach, nie są wskazane dla ryb dennych. Wybieramy podłoże o naturalnym kolorze, żwirki barwione nie są najładniejsze, mogą też być szkodliwe dla ryb.
Substraty
AquaSubstrate
„AquaSubstrate jest naukowo opracowanym podłożem, stworzonym na bazie naturalnej wulkanicznej gleby. Spiekany z innymi, niezbędnymi materiałami oraz odżywkami, tworzy porowatą, miękką strukturę, idealną do rozwoju naturalnej flory bakteryjnej oraz właściwego odżywiania korzeni roślin.”
Mankey więcej info http://forum.aqualublin.net/index.php?topic=847.0
AquaSubstrate II+
„AquaSubstrate II+ to ulepszony produkt nowej generacji, przeznaczony specjalnie do twardszej wody, najczęściej występującej w Europie (mocniejsza korekta bufora pH). Dodatkowo, dzięki innowacyjnej technologii, zapewnia o 25% dłuższe działanie oraz odżywianie roślin.”
Mankey więcej info http://forum.aqualublin.net/index.php?topic=847.0
ADA AQUA SOIL
„Seria Aqua Soil Amazonia, Africana, Malaya, wytworzone z wybranej naturalnej ziemi, to podłoża zaprojektowane z myślą o akwarystach którzy chcą wyrazić doskonałe piękno każdego tropikalnego regionu w swoich akwariach. Aqua Soil oczyszcza wodę i zapewnia dobre parametry wody dla zdrowego wzrostu roślin wodnych. Cząsteczki jego zawiesiny przechwytują zanieczyszczenia unoszące się w wodzie i bez żadnego oddziaływania chemicznego obniżają twardość wody i poziom pH do wartości zapewniających komfortowy wzrost większości roślin wodnych. Aqua Soil składa się z granulek o rozmiarze i gęstości idealnej dla szybkiego rozwoju zdrowych systemów korzeniowych.”
http://www.roslinyakwariowe.pl/sklep/aqua-soil-africana-powder-p-4196.html
ACTI SUBSTRATE PRO+ – http://www.akwarium.pl/index.php/pl/nowoci-produktowe/394-acti-substrate-pro.html
Floran
„Specjalistyczne podłoże dla roślin akwariowych. Ułatwia przepływ wody przez podłoże, zapobiega powstawaniu stref beztlenowych i sprawia, że rośliny bardzo szybko ukorzeniają się i rozrastają. Floran ma mocno rozwiniętą strukturę porów, w których osiedlają się bakterie nitryfikacyjne. Powoduje to samooczyszczenie się zbiornika ze związków azotowych.”
http://www.um-um.pl/mhk_mhk-filtus-floran-pod-o-e-dla-ro-lin.html
Floran Aqua Grunt
„Specjalne podłoże do hodowli roślin akwariowych.
Wzbogacone związkami mineralnymi i zhelatowanym żelazem. Nie zawiera azotanów ani fosforanów. Sprzyja ukorzenianiu się roślin i sprawia, że pięknie się rozrastają.
Lekkie, niezwykle porowate podłoże, dzięki któremu substancje odżywcze w łatwy sposób docierają bezpośrednio do korzeni roślin. Ułatwia przepływ wody przez podłoże co wiąże się ze zwiększoną zawartością tlenu i zapobiega powstawaniu stref beztlenowych. Duża powierzchnia aktywna – porowata – jest miejscem rozwoju pożytecznych bakterii nitryfikacyjnych, które są odpowiedzialne za rozkład trujących związków w akwarium. ”
http://www.um-um.pl/mhk_mhk-filtus-aqua-grunt-3l.html
Biogrunt
BIOGRUNT
„Biogrunt to mineralno-organiczny substrat podżwirowy wielokierunkowego działania, który odżywia rośliny poprzez system korzeniowy, jak również stymuluje szybkie ukorzenianie się świeżo posadzonych pędów, co w przypadku nowo założonego zbiornika jest niezwykle ważne.
Biogrunt w odróżnieniu od zwykłego żwirku działa jak gąbka – wchłania wszystkie nadmiary różnego rodzaju pierwiastków z wody, które rośliny w danej chwili nie są w stanie wykorzystać (jeżeli nadmiar pozostaje w wodzie, wykorzystują to glony, kóre w szybkim tempie opanowują zbiornik).”
http://mcten.pl/aquabotanique-biogrunt-p-2535.html
Floran Start
„Specjalne podłoże dla roślin akwariowych. Bogate w niezbędne mikro i makroelementy oraz żelazo w formie hetalu. Dodatkowo wzbogacony w związki humusowe i glinę oraz nośnik kwarcowy.
Korzystnie wpływa na ukorzenianie się i rozwój roślin akwariowych.
Dzięki swej formie Floran Start stopniowo dostarcza roślinom niezbędnych do życia i wzrostu substancji przez okres nawet do 6 miesięcy. Zawartość gliny i torfu powoduje delikatne obniżenie poziomu pH do wartości sprzyjających rozwojowi roślin akwariowych.”
http://www.um-um.pl/mhk-filtus-floran-start-3l.html
Inne produkty:
JBL Aqua Basic Plus, Tetra Plant Complete Substrate , Sera flordepot , Aquael ActiSubstrate.
Ziemia w akwarium:
http://www.roslinyakwariowe.pl/forum/viewtopic.php?t=20954
http://www.akwarium.net.pl/forum/rosliny-akwarystyczne/akwaria-na-bazie-ziemi-ogrodwej-co-i-jak-krok-po-kroku/
Jak zacząć z roślinami:
http://www.akwarystyka.com.pl/showthread.php?t=41493
Wykaz roślin NIE akwariowych:
http://www.akwarystyka.com.pl/showthread.php?t=19574
Nawożenie
Po skompletowaniu odpowiedniego oświetlenia i podłoża warto się zastanowić nad nawożeniem. Przedawkowanie jednego składnika albo całego nawozu z czasem doprowadzi do pojawienia się glonów, które psują odbiór aranżacji naszego akwarium.
Należy się trzymać zasady „lepiej nie przesolić, niż dosolić”. Warto zwrócić szczególną uwagę na to, że każde akwarium jest inne- nie ma złotego środka przy ustalaniu rodzaju i dawek nawozu. Najlepszą metodą jest stopniowanie ilości dawki. Zaczynamy od małych dawek nawozu stopniowo jest zwiększając, przy okazji obserwując rośliny czy nie mają jakichś niedoborów.
Przykładowe niedobory znajdziecie tutaj. http://www.akwarium.net.pl/forum/rosliny-akwarystyczne/niedobory-i-nadmiary-u-roslin/
Rodzaj podawanego nawozu zależy od tego, w jaki sposób roślina pobiera substancje odżywcze. Roślinom, które mają rozwinięty system korzeniowy najlepiej podawać nawozy w postaci kulek pod korzenie albo wykorzystać specjalnie dedykowane podłoża dla roślin. W przypadku roślin pływających, pobierających substancje odżywcze przez liście, najlepiej dozować nawóz w płynie do wody.
Przykładowe nawozy
Nawóz PPMD http://www.holenderskie.pl/?m=6/a/49
Symfonia Złota http://www.holenderskie.pl/forum/viewtopic.php?t=490
Planta Garnier Aqua Artu:
- PG Classic - http://www.aqua-art.pl/katalog-produktow/details/8/20/1
- Planta Gainer Pro Ferro+ – http://www.aqua-art.pl/katalog-produktow/details/9/20/1
- Planta Gainer Pro Macro – http://www.aqua-art.pl/katalog-produktow/details/10/20/1
- Planta Gainer Pro Micro – http://www.aqua-art.pl/katalog-produktow/details/5/20/1
Tetra PlantaMin
Sera Florena
Nawozy serii Aquabotanique – http://www.aquabotanique.pl/produkty.php
- Planta Activ Aquapotas – http://www.aquabotanique.pl/aquapotas.php
Rośliny:
http://www.roslinyakwariowe.pl/baza/
http://www.tropica.com/plant_print.asp
http://www.tropica.com/default.asp
http://free.of.pl/r/roslinywodne/
http://www.aquaticplantcentral.com/forumapc/plantfinder/
http://www.victri.net/plants.html
http://www.akwarium-rosliny.pl/index.php?akcja=galeria&inc=0&od=0&idm=&idpm=
http://www.holenderskie.pl/baza.php?p=index
http://www.filtracja_.republika.pl/html/lacinski_index_roslin_zanurzonych.html
http://shop.rataj-spk.cz/?menuid=568&openmenuid=0,566,0&page=zbozi
Objawy niedoborów i nadmiarów:
http://ilkus.net/~triamond/objawyniedoborow.html
Glony, glony i jeszcze raz glony…
Glony są zmorą każdego akwarysty, czy to początkującego, amatora, czy profesjonalisty. Zazwyczaj pojawiają się niespodziewanie, gdy woda już „dojrzała” albo kilka tygodni po założeniu akwarium. Przez niektórych akwarystów glony są pożądane jako jeden z elementów dekoracji.
Najczęściej spotykane rodzaje glonów
Glony zielone potocznie nazywane przez akwarystów zielenicami. Są to jednokomórkowe glony z dużą zawartością chlorofilu (dlatego są tak zielone). Niektóre zielenice są przyczyną zakwitu wody, również osadzają się na dekoracjach i roślinach jako zielone punkciki, które są ciężkie do mechanicznego usunięcia.
Przyczyny: najczęściej nadmiar światła i związków N i P (przenawożenie, złej jakości woda wodociągowa i nadmiar obsady), również przenawożenie mikro.
Sposoby walki: Zmniejszenie mocy oświetlenia w akwarium, częstsze podmiany w celu zmniejszenia stężenia zw. N i P, dodanie, jeśli jest możliwość, ryb żywiących się glonami*, mechaniczne usuwanie glonów. Dosadzenie roślin szybko rosnących, redukcja obsady i zwiększenie wydajności filtracji.
*ryby przygładzone chętniej się żywią glonami
Glony nitkowate są to wielokomórkowe zielenice w formie nitek. Przyczyny i sposoby walki takie same ,jak przy glonach zielonych, tylko z tą różnicą, że nowo zakupione rośliny ze śladami “nitek” możemy polać kwaskiem cytrynowym wg przepisu wiewióra. Najlepiej te glony usuwać za pomocą szczoteczki do zębów
Link na forum ze sposobem usuwania nitek.
Sinice (cyjanofity, cyjanobakterie, cyjanoprokariota) jeden z najstarszych organizmów na ziemi, samożywne organizmy zaliczane wcześniej do królestwa roślin, w tej chwili do królestwa bakterii. Jednokomórkowe organizmy, które mogą być bardzo dużym zagrożeniem dla ryb jeśli są w nadmiarze- zużywają bardzo dużo tlenu, także wydzielają trujące substancje nieraz doprowadzające do zatrucia albo śmierci. Toksyny są wydzielane przez starzejące się i obumierające komórki sinic, które najczęściej porażają układ nerwowy i wątrobę. W akwarium tworzą niebiesko- zielony dywan.
Przyczyny: sinice powstają najczęściej w akwarium z jeszcze nie do końca ustabilizowana równowagą biologiczną, czyli w zbiornikach świeżo założonych albo zaniedbanych. Inną przyczyną jest zaburzenie w stosunku N do P. Powstają, gdy w wodzie jest N<P. Równowaga między N i P albo N>P hamuje rozwój sinic.
Sposoby walki: z sinicami jest naprawdę trudno wygrać. Przy leczeniu akwarium z sinic należy być konsekwentnym, szczególnie przy stosowaniu erytromycyny ( 1gram na 250litrow wody. Jeśli dawki antybiotyku nie będą wystarczające albo śladowe po jakimś czasie sinice na nie się uodpornią. Erytromycynę stosujemy jeśli znamy przyczynę. Bardzo ważne jest całkowite zaciemnienie akwarium np. przykrycie go kocem, podmiany ok 30% i mechaniczne usuwanie sinic, dodanie roślin szybko rosnących. Restart akwarium jest mało skuteczny, gdyż pozostałości sinic mogą być w powietrzu, w pokarmie, rękach itp. Jeszcze jedna istotna kwestia, akwarium do końca z sinic nie wyleczymy, najmniejszy nasz błąd, zaniedbanie może przyczynić do ich nawrotu , dlatego dbajmy o nasze akwaria!
Krasnorosty: rzadko spotykane glony w akwarium o kolorze czerwonawym.
Przyczyny: zbyt silny prąd wody, za wysokie stężenie N, twarda woda i wysokie pH powyżej 7.4
Sposoby walki: usuwanie mechaniczne, jeśli jest możliwość to zbicie pH 6,5) i twardości wody (6*n) Link1 Link2 Link3 z forum LSA, ze sposobami walki z krasnorostami
Okrzemki: brązowy glon pokrywający dekoracje, rośliny i ściany akwarium. Łatwy do usunięcia.
Przyczyny: nieustabilizowana równowaga biologiczna w akwarium, słabe oświetlenie, przenawożenie.
Sposoby walki: podmiany wody, cierpliwość:), zwiększenie mocy oświetlenia i usuwanie mechaniczne glonów.
Inne sposoby walki z glonami
Jeśli mamy możliwość (odpowiednie warunki w akwarium) do obsady można dodać Crossocheilus siamensis tzw. “kosiarkę”
Ryba ta jest ceniona przede wszystkim z powodu zjadania glonów. Potrafi dobrze oczyścić akwarium z glonów nitkowych, a także jako jedyny gatunek niszczy także krasnorosty-glony pędzelkowe (brzanka różowa też je glony pędzelkowate, ale nie potrafi ich zeskubać). Tyczy się to przede wszystkim osobników młodych. Tępo zjadania glonów jest tak dobre, że zyskała potoczną polską nazwę „kosiarka”. Dorosłe są dosyć duże i już nie tak chętnie zjadają glony, wolą pożywić się pokarmem spadającym na dno, czy nawet łapać płatki opadające w toni wodnej, przeganiając inne ryby.
Uważać trzeba jednak na mchy, gdyż „kosiarka” potrafi zjeść je aż do łodyżek. Więcej można przeczytać np. w tym temacie.
Cytat z artykułu “Kosiarka – Grubowarg syjamski (Crossocheilus siamensis)”
Innym sprawdzonym sposobem walki z glonami jest ślimak Neritina zebra, która bardzo chętnie zjada okrzemki.
W pozbywaniu się okrzemek również bardzo skuteczne są otoski (Otocinclus affinis), należy pamiętać o tym, że to są bardzo delikatne ryby.
Jeśli mamy mech w glonach najlepszą metodą ich usunięcia będzie wykorzystanie krewetek, tylko pamiętajmy o stworzeniu dla nich odpowiednich warunków w akwarium, efekty będą widoczne przy dużej ilości krewetek.
Tags: Poradniki











